Edhe finlandezja Rehn në garë për postin e Shtajnerit

Shkruan: Shqiptar OSEKU

Politikanja e diplomatja finlandeze, znj Elisabet Ren (Elisabeth Rehn), ka kandiduar për postin e shefit të administratës së OKB-së në Kosovë. Kështu shkruan gazeta finlandeze "Kainuun Sanomat".

Në vendin e vet, Elisabet Ren ka shërbyer si Ministre e Mbrojtjes dhe si Ministre për Barazi Sociale. Me përvojën e vet shumëvjeçare në Kryqin e Kuq Ndërkombëtar, në OSBE, në OKB, në Parlamentin e Evropës etj, ajo është sot një ndër profilet më "ndërkombëtare" të Finlandës. Elisabet Ren është, poashtu, edhe një ndër figurat publike më të arsimuara të atij vendi, me dy doktoratura shkencore në bagazh, në lëmet politikë e ekonomi.

Njëherit, ajo çmohet në Finlandë edhe për shkak të nderit të pacenuar e integritetit privat. Ajo është e martuar tash 47 vjet, e mëmë e 4 fëmijëve. Rreth saj s'kanë fryer kurrë shtërngatat e skandaleve, që janë të rëndomta në ato nivele. Deri sot, "skandali" i vetëm i saj daton nga viti 2000, kur u gjobit nga një polic rrugor për vozitje të shpejtë. "Skandali" konsistoi te ajo se tiketa e gjobës u gris nga shefi i policisë. Ky u degradua pas shkrimeve në gazeta, por jo znj Ren - ajo e kish paguar dënimin, rreth 250 euro, me para në dorë, duke kërkuar sinqerisht falje nga polici...

Për momentin, znj Ren rezidon në Helsinki, me status zyrtar "bashkëpunëtore speciale" pranë Departamentit të Jashtëm finlandez. Ajo është, poashtu, ndër drejtorët e ndërmarrjes hulumtuese "Intellibridge Inc" me seli në Uashington DC, e anëtare në Pleqësinë vlerësuese pranë Departamentit për Paqeruajtje të OKB-së. Në këto poste ajo është tërhequr pas skadimit të afatit si anëtare e Gjykatës për Pajtim e Arbitrim pranë OSBE-së.

Znj Ren ka përvojë shumëvjeçare nga Ballkani. Në Kosovë ajo arriti së pari në tetor 1996, si Raportuese speciale e KS të OKB-së për të Drejtat e Njeriut. Asokohe znj Ren kërkonte të marrë vesh si po zbatohej e aq. Ujdia e Arsimit, dakorduar mes Rugovës e Millosheviçit një muaj më herët.

Nga perspektiva e Beogradit të atëhershëm zyrtar, vizita e znj Ren vajti keq. Pasi kish takuar dy palët, znj Ren mbajti konferencë për shtyp ku e akuzoi serbët për represion kundër nxënësve e mësuesve shqiptarë, duke kërkuar trysni ndërkombëtare kundër Beogradit. Si pasojë, znj Ren iu pat anuluar një takim i planuar paraprakisht me Millosheviçin.

Pos anës profesionale, znj Ren ka edhe kredenciale bukur të forta private, që mund të lozin rol në garën për postin e Shtajnerit. Kujtimet e fëmijërisë nga agresioni sovjetik i kanë lënë asaj mbresa personale nga tmerret e luftës. Në anën tjetër, znj Ren është suedeze etnike nga Finlanda, me sensibilitet të natyrshëm për çështjet minoritare. S'do mend se ajo këto i shikon nëpër thjerrëzat finlandeze: Finlanda definohet me kushtetutë e në praktikë si vend dygjuhësor, ndonëse suedezët etnikë përbëjnë vetëm 6 përqind të popullsisë.

Si avantazh i tretë i znj Ren numërohet edhe angazhimi i saj në çështje të grave. Ajo ka qenë anëtare e Komitetit Stiring për barazim gjinor në proceset e paqes; si dhe kryesuese e Shoqërisë finlandeze për stërvitje të grave në parandalim të krizave. Në paraqitjet e veta finlandezja Ren e ka theksuar gjithnjë rolin e gruas në shoqëri, duke fituar miq me ndikim në vendet e përparuara.

Shefi i tanishëm i UNMIK-ut z. Shtajner ka pranuar se do ta lë Kosovën gjatë verës. Ministria e jashtme gjermane ka bërë me dije se ai do të tërhiqet me detyrë të re në Gjenevë. Sa për kuriozitet, Shtajneri citohet kësaj jave nga mediat gjermane të ketë thënë se "një vit në Kosovë është pak, e dy vite shumë".

Pos znj Ren, në garë për postin e Shtajnerit janë edhe suedezi Pjer Shori, shef i dërgatës suedeze pranë OKB-së; si dhe italianët Stefano Sanino, këshilltar i shefit të BE-së, Romano Prodi, e Antonio Armellini, ish-koordinator i Paktit të Stabilitetit për Ballkan.