Shkruan: Xhafer SHATRI

1.
Një fjali e moçme që shpreh më së miri indiferencën e një mjedisi, vazhdon edhe sot të jetë aktuale kudo ndër shqiptarë: shyqyr që ra kjo dekë e u pamë!
Kështu ndodhi edhe me arrestimet e fundit që u bënë në Kosovë me urdhërin e Tribunalit të Hagës. Për t'u bindur në këtë mjafton të analizosh reagimet e elitës politike e intelektuale të Kosovës: Disa u sollën sikur të kishte vra reja për së kthjellti, ndërsa disa të tjerë nuk mundën ta fshehin habinë e bashkë me të edhe gëzimin e tyre qyqar.
Duke përcjellur reagimet e elitës njeriu mbetet me përshtypjen se këto zonja e zotërinj nuk jetojnë në Kosovë, por në Honkong.
Elita, apo paria është ajo shtresë njerëzish që i prin një mjedisi a vendi drejt rrugëtimit të tij nëpër kohë. Nga elita varet më së shumti se ç'kahje e ç'intensitet merr rrugëtimi kolektiv: ecje përpara e shpejt, ecje ngadalë apo edhe sjellje rreth dardhës së ahmatit.
Zgjedhësit e përgjumur të Kosovës edhe kësaj radhe kanë pasur një rast të mirë nëse jo të stepen, të paktën, t'i bëjnë sytë kapsoll para faktit se paria jonë ka harruar ku jeton, ka harruar se liria gjithnjë rrezikohet, ka harruar se ndoshta lumi fle por hasmi jo, ka harruar se shteti dhe pavarësia nuk ndërtohen me pallavra, ka harruar faktin se kur je më së shliri rrezikun e ke më së ngati.

2.
Prej që ka ardhur në pushtet Vojisllav Koshtunica e përsërit rregullisht se Tribunali i Hagës po e shkruan historinë e Ballkanit perëndimor. Dhe ka bërë çdo gjë të mundshme që të torpedojë veprimtarinë e Tribunalit, këtij institucioni të rëndësishëm ndërkombëtar. Jo vetëm kaq, por Koshtunica dhe i gjithë aparati shtetëror serb në vazhdimësi kanë kërkuar që Tribunali të merret edhe me shqiptarët. Janë bërë me qindra veprime diplomatike për këtë qëllim, ndërkaq shërbimet serbe kanë dorëzuar në Hagë mbi 40 mijë faqe të mbushura me akuza kundër shqiptarëve dhe UçK-së për krime lufte, tortura, kidnapime etj. Jo vetëm kundër serbëve, por edhe kundër shqiptarëve!
Nuk është këtu fjala vetëm për hakmarrje, por për veprime të matura mirë, në mënyrë që edhe lufta në Kosovë të paraqitet si luftë qytetare, si luftë brenda një shteti..., ku nuk ka popull sulmues e popull të sulmuar, popull vrasës e popull të gjakosur...
Qëllimi është i qartë: barazimi i krimeve dhe përmes kësaj të arrihet deri te statusi i ardhshëm i Kosovës: ajo ka qenë luftë qytetare, shqiptarët kundër serbëve, serbët kundër shqiptarëve. Më rrove, të rrova, brisku i berberit.
Një përkufizim i tillë i luftës në Kosovë, mund të ketë ndikim thelbësor në caktimin e statusit të ardhshëm të vendit.
Kjo veprimtari është bërë edhe publikisht, ndërkaq paria e Kosovës ka futur veshët në lesh. Ja një shëmbull konkret: Parlamentit të Kosovës i është dashur një vit për të formuar një Komision që merret me të zhdukurit, ndërkaq Qeveria e Kosovës ende nuk ka emëruar qoftë dhe një njeri të vetëm që të merret me këtë çështje, që të kontaktojë me Tribunalin e Hagës, që të shprehë zyrtarisht (me shkrim) gatishmërinë për të bashkëpunuar me të, që të grumbullojë informacione për akuzat e mundshme që mund të vijnë nga Haga në Kosovë...
Ndërkohë që Beogradi kërkon për çdo ditë ta dërgojë në Hagë kokën e Thaçit, Haradinajt, Agim çekut etj., askush nga paria e Kosovës deri sot nuk ka kërkuar nga kushdoqoftë që të dërgohet në Hagë komandanti i policisë serbe në Kosovë, në vitin 1999, gjenerali Sreten Llukiq, aktualisht zëvendësministër i punëve të brendshme të Serbisë; gjenerali Nebojsha Pavkoviq, deri në fund të vitit 2002 shef i shtatmadhorisë së ushtrisë serbe, e i cili ka udhëhequr me të gjitha forcat serbe gjatë luftës në Kosovë; apo kolonelin Millorad Ulemek- Legija, komandant i beretave të kuqe, që ka kryer krimet në Prekaz, Likoshan, Reçak etj.; apo gjeneralin Gojko Radulloviq-Guri, i cili ka vrarë civilët shqiptarë jo vetëm në Reçak, por edhe në Lugun e Kallugjerit në Rozhajë, e i cili aktualisht është komandant i xhandarmërisë së Serbisë. Ky gjeneral serb, ditë më parë ka udhëhequr me aksionin e arrestimeve të shqiptarëve në Luginën e Preshevës...
Nëse paria jonë nuk e ka bërë këtë, dhe dihet ashiqare se nuk e ka bërë, atëherë me çfarë të drejte kërkon më shumëv kompetenca?

3.

Ka qenë dhe është krejt e qartë se, pikë së pari si rezultat i veprimtarisë së autoriteteve serbe, Fatmir Limaj nuk do të jetë i vetmi emër nga elita e Kosovës që do të bëhet banues i Sheveningenit. Për më tepër, përçarja e Fuqive të Mëdha lidhur me krizën në Irak do të reflektohet në Kosovë dhe, veç tjerash, do të ndikojë edhe në numrin dhe emrat e atyre shqiptarëve me të cilët do të merret së shpejti Tribunali.
Kështu që tash shtrohet çështja e organizimit të mbrojtjes së tyre, jo vetëm të personaliteteve, por e të gjithëve papërjashtim, sepse ata janë qytetarë të Kosovës. Natyrisht, askush nuk do të duhej të marrë përsipër të mbrojë veprimet arbitrare të kujtdoqoftë, por është i domosdoshëm formimi i një grupi ekspertësh që do të studionte procedurën e Tribunalit, që do të këshillonte të akuzuarit se cilët avokatë duhet t'i angazhojnë, që të mbledhnin të dhëna e argumente që shkojnë në favor të të akuzuarve në mënyrë që të dëshmohet pafajësia e tyre ose të merren për bazë rrethanat në të cilat janë kryer veprat penale.
Mjafton të analizohet mbrojtja e Millosheviçit dhe ndihma kolosale që ai merr nga shteti serb: atij i shkojnë informacione të plota për çdo dëshmitar, për biografinë e tyre, madje edhe asosh se me kë ka komunikuar dëshmitari në telefon para disa ditësh, apo kush e ka sjellur atë në aeroport kur është nisur për të dëshmuar në Hagë!
Njerëzit e Kosovës që shkojnë në Hagë nuk kanë nevojë të shpallen heronj, nuk kanë nevojë për manifestime e pelegrinazhe. Ata kanë nevojë për ndihmë konkrete që ta dëshmojnë pafajësinë e tyre: për avokatë të mirë dhe ekipe që hulumtojnë për argumentet që shkojnë në favor të tyre.

4.

Nuk duhet përjashtuar mundësinë se në Kosovë janë kryer edhe veprime të dënueshme arbitrare. Sikundër që nuk duhet mohuar faktin se mund të ketë pasur edhe burgje. Dhe kjo nuk është as turp e as e palejueshme. Një lëvizje e armatosur me të kontrolluar një territor duhet të aplikojë format elementare të pushtetit. Njëri prej tyre është edhe burgu, i cili në rrethana të luftës, e aq më tepër në ato që kanë qenë në Kosovë, ku në cilëndo pjesë të saj forcat serbe kanë mundur të mbërrijnë për 30 minuta, nuk ka mundur të ketë as standardet më minimale. Dhe ky fakt nuk ka pse të fshehet.
Nëpër këto burgje sigurisht se ka pasur edhe shqiptarë. Ne edhe pse jemi stërnipa të Kastriotit, të Mic Sokolit dhe të tjerëve me radhë, nuk duhet të harrojmë se në mesin tonë ka pasur dhe ka jo pak faqezinj, që i kanë bërë shumë shërbime Serbisë dhe, për më keq vazhdojnë t'i bëjnë edhe sot. Problemi qëndron në atë se ata këto shërbime ia kanë bërë dhe vazhdojnë t'ia bëjnë Serbisë në kurriz të Kosovës dhe të popullit të saj. Kësaj pune ndryshe i thonë tradhti dhe tradhtia dënohet në çdo vend normal qoftë ai edhe më demokratiku në botë.
Shqiptarët që janë vënë në shërbim të Serbisë, në orën më të ligë të Kosovës nuk i meritojnë as lotët e fëmijëve të tyre.

5.

Në Kosovë është bërë luftë. Ajo luftë ka filluar vetëm pasi janë shterrë të gjitha përpjekjet dhe mundësitë për ta shmangur më të keqen me mjete politike. Qëndresa paqësore në Kosovë ka pasur mbështetje të plotë nga pjesa dërrmuese e popullsisë. Kur kjo qëndresë ka humbur çdo kuptim, atëherë ka shpërthyer lufta, e cila me kohën ka hasur në mbështetje të gjerë brenda dhe të jashtë, sepse ka qenë e qartë se Serbia e merr vesh vetëm gjuhën e pushkës. Prandaj të përpiqesh t'i kundërvesh njëra-tjetrës këto forma të përpjekjeve për çlirimin e Kosovës, e për më tepër ta ndërtosh mbi këto baza përçarëse mendimin dhe praktikën politike sot, historikisht është e paqëndrueshme dhe politikisht e rrezikshme.
Në qoftë se absurditeti i tillë përcjell edhe fatin e shqiptarëve në Hagë, atëherë haraçin do ta paguajë krejt Kosova. Eshtë koha e fundit që disa krerë të LDK-së dhe satelitët e tyre ta kuptojnë se të shkosh pas logjikës 'për inat të resë më vdektë djali' do të thotë të pranosh me dëshirë të të mbyllet dera me therrë.

6.

Në Kosovë UçK ka luftuar kundër pushtuesve serbë. Ajo ka luftuar për liri, ndërsa shteti serb për asgjësimin e shqiptarëve. Këtë fakt e di krejt bota.
Tribunali i Hagës është ngritur sipas shembullit të Gjykatës Ndërkombëtare në Nurnberg, ku janë dënuar krerët nazistë për krimet e kryera ndaj popujve të ndryshëm gjatë Luftës së Dytë Botërore.
Ajo Gjykatë nuk ka dënuar asnjë person që ka luftuar kundër nazistëve. Në qoftë se ka pasur tejkalime, apo veprime arbitrare, me këso veprash penale janë marrë gjykatat vendore.
Sipas kësaj logjike asnjë shqiptar nuk ka pse të dërgohet në Hagë, sepse shqiptarët nuk kanë praktikuar veprime shfarosëse dhe nuk kanë pasur as akte e as dokumente politike që ka përligjur krimet dhe gjenocidin.
Në dosje të këtij numri lexuesi i këtyre rreshtave do të mund të lexojë një dokument zyrtar se si Partia radikale Serbe ka menduar ta zgjidhë çështjen e Kosovës. Ky është një dokument i kulluar fashist që pos në Serbi askund nuk i gjen shëmbull.
Prandaj ta vësh Fatmir Limajn dhe shokët e tij, që kanë luftuar për liri në të njëjtin burg dhe cung me krerët politikë e ushtarakë serbë, të cilët kanë vepruar me plan dhe me gjakftoftësi për asgjësimin e popujve të tërë, thënë më së buti është tallje e trashë me drejtësinë.