Loja me dosjet dhe fshehja e krimit

Shkruan Mustafa NANO

(c) « Shekulli »

Lexoni edhe njëherë këtë copëz të fjalës së Ministrit të Brendshëm në seancën e parmbrëmshme të Kuvendit të Shqipërisë: “Krimi mbrohet nga deputetë në këtë sallë. Ne e dimë që krimi i organizuar ka partnerë në korridoret e politikës. Rrjetet e trafikut të drogës na çojnë tek lidhjet e disa njerëzve të pranishëm në këtë sallë që mbeten jashtë hetimit, pasi imuniteti parlamentar i përjashton ata nga hetimi” (gazeta “Shekulli”, nr. 1829, dt. 15 prill 2003, faqe 4). Në fund, pasi përmend vrasjen e Tivarit, Mirit të Xhikes dhe tregtarit të hekurit, ai bën një nga ato deklarata, të cilat më shumë se sa gjetjen e së vërtetës, synojnë fshehjen e saj: “Shihni ata që spekulojnë e ata që shpifin, dhe do të mbërrini tek emrat”.

Tha këto Ministri i Brendshëm, dhe shkoi të ulej i qetë atje sipër në tribunë, pranë Kryeministrit, me fytyrë të kthyer nga deputetët. Ca prej këtyre të fundit u trembën, ca e humbën toruan, ca filluan të çirren, ndërsa të tjerët vijuan të parlamentar-izonin si gjithmonë, pa e bërë qejfin qeder, sikur të kishin dëgjuar deklaratën më banale në botë. Eshtë e qartë që pas kësaj nuk do të ndodhë asgjë. Kjo është politika shqiptare.

Unë mendoj, se kjo deklaratë “e fortë, denoncuese, e pamëshirshme, guximtare” e bërë nga njeriu që është i informuar zyrtarisht e institucionalisht mbi këto çështje, është një arsye e madhe për të provokuar një debat të vërtetë parlamentar, ku t’i shkohet të vërtetës deri në fund. Do të jetë një gjë shumë e turpshme, nëse kjo deklaratë lihet si pa dashje në harresë.

Ka pak gjasa që opozita të kërkojë një debat parlamentar lidhur me këtë punë. Ka pak gjasa, jo thjesht se ajo është mësuar të provokojë debate pa bukë, por sepse, nga reagimi që u vu re në të nxehtë, nuk duket se është e interesuar kushedi se çfarë. Kundërpërgjigja e kreut të saj me fjalët “lëri fjalët, hapi dosjet” ishte më tepër reagimi instiktiv i njeriut të kapur gafil, se sa kurajoja e njeriut që nuk ka ç’të fshehë. Debati u mbyll aty. Menjëherë.

Por përtej kësaj përshtypjeje, këtu është e tepërt të ndjekësh symbylltazi arsyetimin e zotit Rama e të hamendësosh inkriminimin e opozitës. Ajo që të lë me gojëhapur është paturpësia e maxhorancës apo e qeverisë për të krijuar terror parlamentar me dosje e për të mos i përcjellë këto dosje atje ku duhet, në prokurori. Kjo është loja e vjetër që bën politika shqiptare prej më shumë se një dekade: krijo dosje, katalogo emra politikanësh të lidhur me krimin, dhe në fund mos vepro, por thjesht ushtro presion kur gjendesh në situata të vështira. Askush nuk është i interesuar të ndëshkojë.

Askush nuk është mirëfilltazi i shqetësuar mbi përmasat e krimit të organizuar. Të gjithë janë të përqëndruar në përdorimin e fakteve e dosjeve në luftën politike. Dhe kështu krijohet klima më e mirë, ku të vetmin imunitet e ka vetë krimi i organizuar dhe autorët e tij. Në këtë klimë politike pra, mund ta pësojnë (me të drejtë apo pa të drejtë, nuk ka shumë rëndësi në këtë diskutim që po bëjmë) vetëm ata që punojnë e veprojnë larg qendrave të komandave të rëndësishme politike. Eshtë aq e vërtetë kjo, sa nuk e teproj po të them: “Do të bësh të gjitha ndyrësitë e mundshme dhe të mbetesh i paprekshëm? Shpall besnikërinë ndaj një politikani të rëndësishëm, dhe kaq”.

E shumta që mund të të bëjnë, është të të rrethojnë me presion në situata të caktuara. Mënyra më e mirë për të shpëtuar edhe në këto rrethana, është t’i qepesh më shumë politikanit të rëndësishëm. Lidhja me politikën përbën të vetmin imunitet real të çdo të paudhi në realitetin shqiptar. Çdo formulim tjetër juridik apo ligjor i imunitetit është një dokërr e gjysëm.

Në të vërtetë, kur Ministri i Brendshëm thotë se “ imuniteti parlamentar i përjashton politikanët e lidhur me krimin nga hetimi”, ai së pari mashtron publikun, dhe së dyti nuk bën detyrën e vet. Mashtron publikun, pasi imuniteti parlamentar nuk të përjashton nga hetimi; ai vetëm sa të mbron nga hetimi i padrejtë, gjë që s’do të thotë se nuk mund të kërkohet heqja e imunitetit.

Koncepti i imunitetit parlamentar ka të bëjë me merakun që përfaqësuesit e popullit të mos nëpërkëmben në rastin më të parë nga një prokuror arbitrar, por gjithsesi nuk është bunker për kriminelët. Dhe këtu vijmë tek momenti, kur ai nuk bën detyrën e vet.

Ka dërguar ai ndonjë dosje politikanësh të përzjerë me krimin në prokurori? Ç’ka ndodhur në këto raste? A mos vallë prokuroria nuk i ka dërguar Parlamentit kërkesën për heqje imuniteti? Nuk dimë të ketë ndodhur ndonjë gjë e tillë. Nëse ka ndodhur, kjo nuk i jep të drejtën Ministrit të Brendshëm të terrorizojë deputetët; e shumta, i jep atij të drejtën të denoncojë Prokurorinë që nuk vepron e që nuk sjell në Parlament kërkesën për heqje imuniteti të njërit apo tjetrit.

Meqënëse Ministri e hapi lojën, aty duhet të bëhen të gjallë disa deputetë e duhet të kërkojnë që kjo histori të ndriçohet. Nëse kjo nuk ndodh, ky Parlament, jo vetëm është moralisht i vdekur, por është dhe mbrojtësi politik i krimit të organizuar. Mbrojtës politikë të krimit nuk janë vetëm ata që tremben, por edhe ata që mjaftohen me faktin se fajtorët u trembën.

Papërgjegjshmnëria e këtyre të fundit shtohet pastaj, kur mendon se institucionet shtetërore të luftës kundër krimit arrijnë të zbulojnë vetëm lidhjet e krimit të organizuar me njerëz të opozitës. Lind pyetja: Pse krimi i organizuar qenka një botë kaq budallaqe, sa banorët e saj të lidhen vetëm me opozitën e të mos lidhen në radhë të parë me pushtetin?